سینما ، سخت ترین معجزه ی روزگار ما
بسیار خوشحالم که فرصتی برای گفتگو با شما فراهم شد.ترجیح می دهید از کجا شروع کنیم ؟ همان کلیشه ی معروف زندگی نامه وبیوگرافی یا پیشنهاد بهتری دارید؟ - نه!نه! اجازه دهید کمی متفاوت تر آغاز کنیم. در تاریخ پرافتخارادبیات وشعرما شخصی بزرگوارهست که علاقه وارادت ویژه ای به وی دارم. (حکیم عمرخیام نیشابوری) . یکی از مینی مالیستی ترین هنرمندان عالم که عصاره ی تمام اشعارپرمغزومتفکرانه اش در یک کلام خلاصه شده است. گذشته هاگذشت و بهتر است به آن فکر نکنیم.از آینده هم رویا نساخته ونهراسیم چون نیامده وهیچ تضمینی برای آمدنش وجود ندارد! به زمان حال بیندیشیم که لحظه ای بیش نیست.این قافله عمر عجب می گذرد دریاب دمی که با طرب می گذرد. بله کاملا حالا می خواهم از چگونگی نحوه ی آشنایی شما باعشق واقعی زندگیتان یعنی سینما برایمان بگویید؟ شما2تاازجون یکدیگرچی میخواهید؟
- انسان همواره دنبال چیزی یا شخصی می گردد تا بتواند نا گفته اش رابا او در میان بگذارد. برای من آن چیزوآن شخص گمشده (سینما) بود. بزرگترین کشف زندگی ام. من محصول دورانی هستم که به عصرتکنولوژی ماشین وسرعت شهرت دارد.اکنون به طور متوسط درطول یک سال صد هزارفیلم درجهان تولید می شود دوست داشتم یکی ازآن صدهزارفیلم سهم من باشد.دوست دارم زندگی خودم وجامعه ی اطرافم را به تصویرکشم در همه فیلم هایی که تاکنون ساخته ام یک سوال مشترک وجود دارد که همواره مانند یک موتیف تکرار می شود این است : انسان کیست؟
نکته حائز اهمیت درباره شما این است که به سینمای مستند گرایش ویژه ای دارید.در مورد این علاقه و جدیتی که در پیمودن این مسیر دارید صحبت کنید.
- سینمای مستند بخش بزرگی از یک جامعه است به طوری که تاریخ گذشته حال وفرهنگ یک جامعه رامی توان دراین گونه ی سینمایی به خوبی جستجو کرد.فیلمساز مستند پلی است میان گذشته و حال والبته بین امروز وآینده.من سینمای مستند رابه علت صداقت ویژه ای که دردرونش نهفته دارد بسیار دوست دارم سینمایی که درذات راستگو است.سرزمین عزیزماایران به علت قومی وفرهنگی بی نظیری که دارد والبته تاریخ بزرگ چندهزار ساله اش بهشت سینمای مستند است اگریک فیلمسازفرانسوی بخواهد فیلمی مستند با موضوع کویر بسازد باید کیلومترها سفرکرده وباصرف هزینه ای سنگین خودرابه مناطق کویری برساند اما فیلمساز ایرانی باداشتن جغرافیای عالی درواقع کویر جنگل کوهستان ودریا را یک جا دراختیاردارد. یکی ازدلائل موفقیت فیلمسازان ما درجهان به همین ویژگی ها مربوط است که چیزکمی نیست.
هنوز فرصتی پیش نیامده تافیلمنامه ای ازشما بخوانم . می خواهم بپرسم به طورمعمول برای فیلم هایتان فیلمنامه ی کامل می نویسید و یا همه چیز در ذهن تان اتفاق می افتد؟
- در گذشته بیشترفیلمنامه می نوشتم.اکنون کمتر فرصت این کار را دارم. شایدجالب باشد که بدانید نخستین فیلم من مستند نبود بلکه یک کار کاملا داستانی است. به طور معمول تازمانی که تحقیقات میدانی وکتابخانه ای رابه طور کامل انجام ندهم فیلمبرداری راآغازنمی کنم.برای هرکارهم یک تیم تحقیقاتی تشکیل می دهم فی البداهه فیلم نمی سازم.
بزنم به تخته بسیار پرکار هستید.مضمون فیلم هایتان راچگونه انتخاب می کنید ؟ دراین میان هم مرتب به سفرهای دور و نزدیک می رویدواین ها برای یک فیلمساز فوق العاده است بهتره از زبان شما بشنویم .
- ممنون ازلطف شما. باورکنید هیچ وقت به دنبال سوژه برای ساخت فیلم نمی گردم. درواقع این سوژه ها هستند که به دنبال من هستند تاآنها راتبدیل به فیلم کنم حالا هر کدام که مهمتر بودند تسلیمشان می شوم. البته لطف ویژه خدای مهربان همواره شامل حالم بوده است که بابت آن همواره سپاسگذار بوده وهستم. بخش مهمی از زندگی من راسفرتشکیل می دهد.در سفر بامشاهده ی دقیق اطرافم به اتفاقاتی می رسم که در فیلم هایم دیده می شوند. جغرافیای فیلم هایم بسیار متنوع است. به این علت که دراقصی نقاط دنیا فیلم ساخته ام.البته این ها به حسن سینمای دیجیتال هم برمی گردد چون با ورودش یک انقلاب به تمام معنی درامر تولید فیلم به وجود آورده است. مافیای تکنیسین ها فرو ریخت تهیه کنندگان تقریبا کمرنگ شدند سانسور تضعیف شد دوربین تبدیل به قلم شد وفیلمسازان به خوبی قدر آن را دانستند.من هم به سهم خودتلاش می کنم تا ازاین نعمت بزرگ بهره برداری لازم رابکنم. سفرکردن برای یک فیلمساز ازنان شب واجب تراست.
وضعیت فیلمسازی درایران راچگونه ارزیا بی می کنید؟
- وضعیت فیلمسازی بحرانی است!حتی در سطح بین الملل. بیست سال قبل سینما دراختیار نخبگان بود. سینما هنروصنعتی سخت گران است وفیلمسازی به خودی خودش یک معجزه است.نخست رضایت حکومت ها را نیاز دارد تا از خطوط قرمز عبور نکنی بعد پولدارهاباید مطمئن باشند که سرمایه شان به باد نمی رود تماشاگران حتماباید سرگرم شوند وتو به عنوان یک فیلمساز باید فلسفه بدانی روانشناس قهاری باشی عکاسی تئاتر ونقاشی بدانی و تکنیسین کاربلدی هم باشی این طوری بود که آنتونیونی ها برگمن ها فلینی ها و کوروساواها تابیست سال قبل در جهان حضور موثر وگرمی داشتند. اوضاع سینما روبه راه تر بود. اماحالا! به جای دویست فیلم درسال صدهزارتا ساخته می شود ام فیلم های خوب راهمان هایی ساختند که عرض کردم. اکنون وضعیت بحرانی است! فیلمسازان کرمانی هم هرکدام به راه خودشان می روند و ساز خودشان را مینوازند!
ممنون آقای میرحسینی نکته پایانی اگرباقی مانده باشد با کمال میل
می شنویم.
"مصا حبه از حميد عسكري با حميد ميرحسيني در مجله پيام ماه"
چهارشنبه 22 ارديبهشت 89
.
